Financieringsbeleid

Het financieringsbeleid van de Staat bestaat uit regels en randvoorwaarden bij het gebruik van financiële instrumenten voor het financieren van de staatsschuld. Concreet gaat het om de volgende aspecten: wat is de totale financieringsbehoefte; welk type leningen worden uitgegeven met welke looptijden en wanneer; en hoe wordt hierover gecommuniceerd?

Wat is de totale financieringsbehoefte?

De financieringsbehoefte bestaat voor enig jaar uit de volgende drie componenten: (1) de aflossingen van oude leningen (zowel openbaar als onderhands), (2) het aan het eind van het voorgaande jaar uitstaande volume op de geldmarkt en (3) het (verwachte) kassaldo in de begroting.

De financieringsbehoefte bepaalt het totale beroep van de Nederlandse staat op de internationale financiële markten. Een deel ervan wordt gedekt op de kapitaalmarkt, een ander deel op de geldmarkt. Beide worden in onderlinge samenhang vastgesteld. In beginsel worden aflossingen van oude leningen op de kapitaalmarkt geherfinancierd, op voorwaarde dat er voldoende volume op de geldmarkt blijft uitstaan. Door het flexibele karakter functioneert de geldmarkt als buffer voor het opvangen of het verwerken van mee- en tegenvallers in de begroting. Om deze bufferfunctie goed te laten functioneren wordt gestreefd naar voldoende uitstaand volume op de geldmarkt.

Ter illustratie: de recente schok op de financiële markten en het overheidsingrijpen daarin eind 2008 leidde in eerste instantie tot een aanzienlijke toename van het geldmarktberoep. Gezien het middellange termijn karakter van deze financieringen, heeft het Agentschap de financiering geleidelijk naar de kapitaalmarkt verschoven. Hierdoor verdubbelde de omvang van het kapitaalmarktberoep van € 20 - € 24 miljard voor de kredietcrisis tot ca. € 50 miljard vanaf 2009.

Welk type leningen?

Bij de keuze van leningen gaat het erom de staatsschuld zo goedkoop mogelijk te financieren bij een acceptabel risico voor de begroting (zie ook het Onderwerp Risicomanagement). Voor het realiseren van deze doelstelling gebruikt het Agentschap een aantal eenvoudige financiële instrumenten, die met name wat betreft de looptijd verschillen. De gebruikte financieringinstrumenten zijn:

uitgifte van leningen op de kapitaalmarkt (Dutch State Loans, DSL’s); uitzonderingen daargelaten (zoals eind 2008 in de kredietcrisis; zie Outlook 2009) geeft het Agentschap geen onderhandse leningen meer uit
uitgifte van leningen op de geldmarkt (Dutch Treasury Certificates, DTC’s)
uitgifte van commercial paper (CP), zowel in euro als in vreemde valuta
geldmarktdeposito’s, voor zowel aantrekkingen als uitzettingen
tijdelijke leningen/deposito’s met terug(ver)koopverplichting, afdekt door onderpand (sell-buy-backs, buy-sell-backs; beter bekend als repo’s)

Welke looptijden?

Elk jaar wordt vastgesteld wat de optimale inzet van instrumenten is. Vanuit liquiditeitsoverwegingen is het belangrijk om leningen met een voldoende omvang uit te geven. Door in verschillende looptijden uit te geven, kunnen verschillende soorten beleggers bereikt worden. Zodoende kunnen investeerders de omvang en de looptijd van hun investeringsbehoefte makkelijk vullen met DSL’s. De looptijden van kapitaalmarktleningen variëren van 3 tot 30 jaar. Afhankelijk van de financieringsbehoefte worden jaarlijks één tot drie nieuwe lange leningen uitgegeven. Zo vindt er jaarlijks uitgifte plaats in de standaard 3- en 10-jaars segmenten. Het Agentschap verplicht zich om in dergelijke nieuwe benchmarkleningen minimaal € 15 miljard uit te geven binnen één jaar na de eerste uitgifte. Na een initiële uitgifte van een lening wordt een lening meerdere malen heropend. Door emissies en de secundaire handel in deze leningen ontstaat continue prijsvorming waardoor er een volledig onderhouden rentecurve voor Nederlands overheidspapier ontstaat tot 10 jaar. Indien de financieringsbehoefte daartoe aanleiding geeft worden ook 5- en 30-jaars leningen uitgegeven; 5-jaars hebben een doelvolume van minimaal € 15 miljard, 30-jaars minimaal € 10 miljard. Omdat het Agentschap zich gecommitteerd heeft aan het lange einde van de curve, geeft het Agentschap in de praktijk iedere 5 tot 6 jaar een nieuwe 30-jaars lening uit.

Wanneer wordt geveild?

Veilingen voor DSL’s vinden in beginsel een of twee keer per maand plaats, op de 2e en 4e dinsdag. Voor augustus en december worden geen veilingen gepland, maar deze maanden worden meestal als reservemaanden gezien. Dutch Direct Auctions worden gebruikt voor de lancering van lange benchmarkleningen (vanaf 5 jaar). DTC’s worden in beginsel eveneens twee keer per maand geveild, op de 1e en 3e maandag van de maand. Meer informatie is te vinden bij de Onderwerpen DDA en Veilingmethoden.

Consistentie en transparantie

Bij de schuldfinanciering spelen overwegingen als continuïteit en transparantie ten aanzien van de markt een belangrijke rol. Deze aspecten dragen namelijk bij aan de reputatie van een betrouwbare schulduitgever en versterkt daarmee de band met beleggers. Er wordt nauw samengewerkt met banken (Primary Dealers en Single Market Specialists) voor het plaatsen van leningen op de markt en het onderhouden van de markt voor staatsleningen. Door periodieke publicaties worden investeerders geïnformeerd over de uitvoering van het financieringsplan en over nieuwe ontwikkelingen. Jaarlijks verschijnt de Outlook met daarin het financieringsplan voor het nieuwe jaar (omvang van de financieringsbehoefte en een indicatieve uitgiftekalender). Middels kwartaalberichten wordt gedurende het jaar verder ingezoomd op de uitgifteplanning van de betreffende periode. Met behulp van persberichten worden veilingen aangekondigd en resultaten bekend gemaakt. Daarnaast is actuele informatie terug te vinden op de website van het Agentschap.

Zie ook

Outlook

Publicatie | 02-11-2009

Dit is de link naar de jaarlijkse publicatie van het Agentschap waarin het Financieringsplan is opgenomen.
Kwartaalberichten

05-11-2009

Dit is de link naar kwartaalberichten. Deze publicaties geven gedurende het jaar een actueel beeld van de uitvoering van het financieringsplan.
Uitgiftekalender

05-11-2009

Dit is de link naar de uitgiftekalenders. Deze geven de planning weer voor de uitgifte van staatsleningen en schatkistpapier.